Ընկերության գրանցում Հայաստանում օտարերկրյա հիմնադիրների համար

ՍՊԸ-ի հիմնադիր կարող են լինել օտարերկրյա քաղաքացին և օտարերկրյա իրավաբանական անձը։ Ընդհանուր կանոնով հնարավոր է 100 տոկոս օտարերկրյա մասնակցություն․ տեղական գործընկեր ներգրավելու ընդհանուր պարտադիր պահանջ չկա։ ՍՊԸ-ն կարող է ունենալ մեկ կամ մի քանի հիմնադիր։

ՍՊԸ-ի կանոնադրական կապիտալի ընդհանուր նվազագույն չափ սահմանված չէ։ Հատուկ պահանջներ կարող են գործել՝ կախված գործունեության ոլորտից։ Հիմնադրման ժամանակ պետք է որոշել կապիտալի չափը, մասնակիցների բաժնեմասերը, տնօրենի լիազորությունները և կառավարման կարգը։

Եթե հիմնադիրը գործող արտասահմանյան ընկերություն է, արժե նախապես համեմատել դուստր ՍՊԸ և մասնաճյուղ ստեղծելու տարբերակները՝ հաշվի առնելով նախատեսվող գործարքները, պատասխանատվության շրջանակը և հարկային հետևանքները։

Գրանցման փաստաթղթերը կարող է ներկայացնել պատշաճ լիազորված ներկայացուցիչը։ Ուստի հիմնադրի անձնական այցը գրանցման յուրաքանչյուր դեպքում պարտադիր չէ։ Նախապես պետք է համաձայնեցնել լիազորագրի բովանդակությունը, ստորագրվող փաստաթղթերը և դրանց վավերացման կարգը։

Օտարերկրյա փաստաթղթերի համար պետք է առանձին ստուգել հայերեն թարգմանության, վավերացման, ինչպես նաև՝ ըստ կիրառելի պահանջների, ապոստիլի կամ հյուպատոսական օրինականացման անհրաժեշտությունը։

Բանկային հաշվի բացումն ունի առանձին ընթացակարգ։ Հիմնադրի, տնօրենի կամ իրական շահառուի նույնականացման եղանակը և հնարավոր անձնական ներկայությունը պետք է նախապես ճշտել ընտրված բանկում։

Պետական գրանցման դիմումի համար նախապատրաստվում են ընկերության անվանումը, Հայաստանում գտնվելու վայրի հասցեն, մասնակիցների և բաժնեմասերի տվյալները, կանոնադրությունը, հիմնադրման որոշումը կամ ժողովի արձանագրությունը և տնօրենի վերաբերյալ տեղեկությունները։ Ներկայացուցչի միջոցով դիմելիս անհրաժեշտ է նաև նրա լիազորությունները հաստատող փաստաթուղթը։

Եթե հիմնադիրը ֆիզիկական անձ է, ներկայացվում է նրա անձնագրի կամ անձը հաստատող այլ փաստաթղթի՝ հայերեն թարգմանված և սահմանված կարգով վավերացված պատճենը։

Եթե հիմնադիրը օտարերկրյա ընկերություն է, լրացուցիչ անհրաժեշտ են տվյալ երկրի առևտրային ռեգիստրի քաղվածքը կամ ընկերության իրավական կարգավիճակը հաստատող համարժեք փաստաթուղթը և հիմնադիր փաստաթղթերը կամ դրանց համապատասխան քաղվածքները՝ հայերեն թարգմանությամբ ու պատշաճ վավերացմամբ։ Պետք է ստուգել նաև հայկական ընկերություն հիմնելու որոշումն ընդունող և փաստաթղթերը ստորագրող անձանց լիազորությունները։

Հասցե ընտրելիս կազմակերպեք նաև պաշտոնական նամակագրության ստացումը։ Մի քանի հիմնադրի դեպքում նախապես համաձայնեցրեք որոշումների ընդունման, ֆինանսավորման և բաժնեմասերի փոխանցման պայմանները։

Անհրաժեշտ փաստաթղթերի ամբողջական ներկայացումից հետո սովորական առևտրային ընկերության գրանցման օրենքով նախատեսված ժամկետները հետևյալն են․

• Օրինակելի փաստաթղթերով և օրենքով նախատեսված համապատասխան ընթացակարգով՝ անմիջապես։
• Երբ բոլոր հիմնադիրները ֆիզիկական անձինք են և չի կիրառվում անմիջական գրանցման ընթացակարգը՝ ոչ ուշ, քան մեկ աշխատանքային օրվա ընթացքում։
• Երբ հիմնադիրների կազմում կա իրավաբանական անձ՝ ոչ ուշ, քան երկու աշխատանքային օրվա ընթացքում՝ ընդհանուր կանոնով։

Այս ժամկետներին առանձին ավելանում են արտասահմանյան փաստաթղթերի ստացման, թարգմանության, վավերացման և բանկի ուսումնասիրության համար անհրաժեշտ ժամանակը։

ՍՊԸ-ի սովորական պետական գրանցման համար պետական տուրք չի գանձվում։ Մեկնարկի բյուջեում, սակայն, կարող են ներառվել թարգմանության, նոտարական գործողությունների, օրինականացման, իրավաբանական աջակցության, հասցեի ապահովման, բանկային սպասարկման և հաշվապահության կազմակերպման ծախսերը։ Դրանց չափը կախված է փաստաթղթերի ծավալից և ընտրված ծառայություններից։

Հարկման ընդհանուր համակարգում շահութահարկի հիմնական դրույքաչափը 18 տոկոս է՝ հարկվող շահույթի նկատմամբ, իսկ ԱԱՀ-ի հիմնական դրույքաչափը՝ 20 տոկոս։ ԱԱՀ-ի կիրառումը կախված է գործարքից․ օրենքը նախատեսում է նաև արտոնություններ և զրոյական դրույքաչափով հարկվող գործարքներ։

Շրջանառության հարկի համակարգը կիրառելի է միայն սահմանված պայմանները բավարարող բիզնեսների համար։ Տարեկան իրացման շրջանառության՝ 115 միլիոն դրամի շեմը դրա պայմաններից մեկն է․ պետք է ստուգել նաև գործունեության տեսակը, փոխկապակցվածությունը և մյուս սահմանափակումները։ Հատուկ համակարգի կիրառելիությունը պետք է գնահատել մինչև գրանցումը։

Նորաստեղծ ընկերությունը շրջանառության հարկի կամ միկրոձեռնարկատիրության համակարգից օգտվելու համար, եթե բավարարում է համապատասխան պայմանները, պետք է ներկայացնի սահմանված հայտարարությունը՝ գրանցման օրվան հաջորդող 20-րդ օրը ներառյալ։

Եթե նախատեսվում են արտասահմանյան պատվիրատուներ, աշխատողներ կամ շահաբաժինների վճարում, նախապես հաշվարկեք նաև այդ գործարքների հարկային հետևանքները՝ ներառյալ կիրառելի միջազգային պայմանագրերը։

Բանկը սովորաբար ուսումնասիրում է ընկերության գրանցման փաստաթղթերը, տնօրենի և լիազորված անձանց տվյալները, սեփականության կառուցվածքը և իրական շահառուներին։ Պահանջների օրինակներ հրապարակվում են բանկերի պաշտոնական կայքերում։

Դիմումից առաջ օգտակար է պատրաստել գործունեության հստակ նկարագրությունը, նախատեսվող գործընկերների ու փոխանցումների մասին տեղեկությունները և միջոցների ծագումը բացատրող փաստաթղթերը, եթե բանկը դրանք պահանջի։ Բանկի ընտրության ժամանակ գնահատեք նաև անհրաժեշտ արժույթները, փոխանցումների ուղղությունները և սակագները։

Հաշվի բացման որոշումն ու ժամկետը որոշվում են բանկի ուսումնասիրությամբ։ Ընկերության պետական գրանցումն ինքնին չի երաշխավորում հաշվի բացումը։

Գրանցման հետ մեկտեղ կազմակերպեք հաշվապահությունը, հաշվետվությունների ներկայացումը և պայմանագրային փաստաթղթաշրջանառությունը։ Առանձին հետևեք հետևյալ հարցերին․

• Իրական շահառուների սկզբնական հայտարարագիրը ներկայացնել գրանցման պահից 40 օրվա ընթացքում։ Հետագայում տվյալների փոփոխությունները հայտարարագրվում են դրանց մասին հայտնի դառնալուց հետո՝ անմիջապես, բայց ոչ ուշ, քան 40 օրվա ընթացքում։ Ամեն տարի՝ մինչև փետրվարի 20-ը, ներկայացվում է արդիականության հաստատում կամ փոփոխված տեղեկություններ։
• Նախապատրաստել հաճախորդների, մատակարարների և աշխատողների հետ պայմանագրերը։
• Անհրաժեշտության դեպքում ստանալ գործունեության լիցենզիան կամ այլ թույլտվությունը։
• Օտարերկրյա տնօրենի կամ աշխատողի դեպքում ստուգել աշխատանքի և Հայաստանում բնակվելու կիրառելի պահանջներն ու բացառությունները։